YEMEN KISA TARİHİ
Yemen; MÖ 2000’lerden itibaren, medeniyetler ve krallıkların yaşadıgı ülkelerden biridir.
Yemen halkının Islam öncesi kurdukları eski ve parlak medeniyetleri vardır ve halen Hadramut , Mihre topraklarında gomulu halde durmaktadır. Arap ve Yunan tarihci ve yazarları ile Yemendeki Himyeri kitabelerinden anlasıldıgına gore Guney Arabistan’da Islamdan önceki asırlarda Mainiye , Sebeiye ve Himyeriye adı altında üc büyük devlet yaşamıstır. Bu devletlerden baska kucuk emirlikler de olagelmistir.
Yemen eskiden beri Yunan cografyacıları tarafından “Mutlu , Mes’ud ” manasına gelen “Saide (Arapcada)” – “ Felix (Yunancada)” , “Arabia Felix” olarak anılagelmistir.
Heredot , Miladdan 400 sene evvel Guney Arabistanı yani Yemeni “DUNYANIN EN ZENGIN MEMLEKETI” diye tanıtmıstır .
(“Yemen” sag el manasına da gelmekte olup , “Yumun” yani bereket ve mutluluk manasına de gelmektedır). Sana , Aden , Marib , Main , Berakes , Zafar tarihin en eski meskun şehirleri arasındadır.
Bunlardan Marib Sananın dogusunda Sebe Krallıgının Merkezi idi (M.O. 610 -115 ). Burada dunyanın ilk sulama barajı sayılan Marib Seddi bulunmaktdaydı. Miladi 542 ila 570 yılları arasındaki seller bu sed harab olmus ve bu bölgede yaşayanlar Arap yarımadasının cesitli yerlerine goc etmek zorunda kalmışlardı. Bu sel yada seller Kuran-ı Kerimde “ Seyl-ül Arim” “Arim selleri” olarak anılmıştır. Medinede yaşayan Ensar ve Ensarın ataları iste bu sel sebebiyle Medineye goc etmiş olan Yemenlilerdi.
Yine Sana’nın Kuzey Dogusunda ve Marib’in kuzeyinde yeralan Main sehri Main devletinin merkeziydi ve bu devlet Milattan önce 900 ve 400 yılları arasında hukum surmustu. Sebe’: Yemen’de yerleşmiş ticaretle uğraşan bir millet olup başkentleri , Yemen’in San’a şehrinin takriben 100 km. kuzeydoğusundaki Ma’rib idi . Kurdukları üstün medeniyet dillere destan idi. Sebeliler, M. Ö. 1100-115 arasında bin yıl kadar bütün Arap yarımadasına hâkim olmuşlardı.
Hz.Süleyman (a.s.) vesilesiyle mânen de yükselen bu millet, daha sonra şirke ve tefrikaya mâruz kaldı. Unlü Ma’rib barajının çöküşü ile bu ülkenin yıldızı da söndü.
Yemenin Islamdan önceki tarih kronolojisi acik ve belirgin degildir.Sebe ve Main kralliklari ayni asirlarda hukum surmuslerdir.Sebe kralligi MO 750 – MO 115 tarihleri arasında hukum surmustu. Main kralligi ise MO 700 ile MS 3.cu asira kadar yaşamışti.MO 115 den itibaren ise Hakimiyet HIMYER Kabilesine gecti. Sebe Krallari butun guney Arabistani kontrolleri altına aldilar komsulari olan Main kralligini da kendilerine bagladırlar.Merkezleri Marib’in batisindaki Sirvah sehriydi. Bu şehirde bina olarak Ay Mabedi Almakah vardi. Sebe kralliginın ilk döneminde hukumdarin ruhani kimlikleri de bulunuyordu.Merkezleri daha sonra Marib oldu. Marib , Akdenizde Gazze’ye kadar ulasan ticaret yollarinın kavsagiydi. Sehrin uc hisari vardi ve Marib Seddi ile meshur olmustu. Seddin yapilmasiyla yagmur mevsimindeki sel sulari verimli hale getirilmiş ve arazinin kurak zamanlarda sulanmasi temin edilmiş boylece ziraat gelismiş idi.
MO 115’den itibaren Yemene hakim olan Himyeriler Mainliler ile ayni dili konusuyorlardı ve Sebelilerin de yakin akrabalari idi. En önemli gelir kaynaklari dini bir huviyeti de olan buhur (tutsu) toplamak ve buhur ticareti idi. Tabiatta bazi agaclarin kabulari, kokleri yakildığındafevkalade guzel koku yaydığından bu kabuklari bulmak toplamak bunun ticaretini yapmak o zaman cok revactaydi.Özellikle dini merasimlerde kullanilan bu buhurlarin tarihin pek cok devirlerinde kullanilmiş ve halen kullanilmaktadır. Himyeriler bedevilerin hucumlarindan korunabilmek icin mustahkem bir kale yapmışlardı.”Gumdan” adi verilen bu kale 20 katli idi,muhtelif renkli tastan ve mermerden yapilmiş her kosesinde ruzgar estikce kukreyen arslan heykelleri olan bu kalenin en ust katinda kral otururdu. Islamin zuhuru dönemine kadar iskeleti kalabilen bu yapidan gunumuzde birsey kalmamıştir.
Himyerilerin derebeylerine benzer , krallikla idare edilen ve toplumun siniflara ayrildığı kast sistemini andırir hayatlari vardi. Satolarda otururlar ve toprak sahibi olurlardı.Üzerinde okuz ve baykus resmi olan altin, gumus , bakir paralari var idi.
Miladi 300 senelerinde Tihame , Sana ve Hadramuta kadar tum guney sahilleri Himyerilere bagliydi.
Habesliler 278-340 senelerinde Yemende kisa bir hukum surmuslerdi.525 yilina kadar “Tubba” denilen bu Himyer krallari hukumran olmuslardı. Yine bu dönemde Hiristiyanlik ve Musevilik yaygin idi.
Himyerilerin son krali Zu Nuvas ( Tubba’ Es’ad kamil’in torunlarindan biri) musevi dinine girdi.Özellikle Necranda yaşayan Hiristiynalari dinlerinden dondurmeye calisarak inananlara cok zulumler etti. Dinlerinde sebat eden bu mazlum mu’minleri Kuran’da “UHDUD” olarak anlatılan cukurlara koyup yaktirdi.(Ekim 523)
Yahudi hakimiyeti 340-378 yılları arasında yer almaktadır.
Hiristiyanlar ise en yakin dindaslari olan Habeslilerden (Simdiki adi Etyopya olan Yemenin karşı sahillerinde yaşamakta olan siyahi hiristiyanlardan) yardım istediler.
Bunun üzerine Habesliler Himyerilere saldırirak maglup ettiler ve 525-575 seneleri arasında Yemende kalarak hukum sürdüler. Yemendeki Hiristiyan Araplar Istanbuldaki Bizans Imparatorunun yardım ve himayesini goruyorlardı. Buna karşılik putperest ve Yahudi Araplar da Iran Sasani imparatorunun yardımini istediler. Iran Himyerilere yardım etmek uzere Bizansa karşı , Habeslileri Yemenden uzaklastirdi. 575 tarihinde Yemenden bir Iran hukumeti kuruldu ve takriben 60 sene sürdü.
İtalyan yönetmen, şair, senarist Pier Paolo Pasolini ; Yemen'in başkenti Sana için; "Toz içindeki Venedik" demişti.
Kayıtlara göre Yemen ; MÖ. 2000 yıllarından itibaren yerleşime sahiptir.
YEMEN KISA TARİHİ
Yemen; MÖ 2000’lerden itibaren, medeniyetler ve krallıkların yaşadıgı ülkelerden biridir.
Yemen halkının Islam öncesi kurdukları eski ve parlak medeniyetleri vardır ve halen Hadramut , Mihre topraklarında gomulu halde durmaktadır. Arap ve Yunan tarihci ve yazarları ile Yemendeki Himyeri kitabelerinden anlasıldıgına gore Guney Arabistan’da Islamdan önceki asırlarda Mainiye , Sebeiye ve Himyeriye adı altında üc büyük devlet yaşamıstır. Bu devletlerden baska kucuk emirlikler de olagelmistir.
Yemen eskiden beri Yunan cografyacıları tarafından “Mutlu , Mes’ud ” manasına gelen “Saide (Arapcada)” – “ Felix (Yunancada)” , “Arabia Felix” olarak anılagelmistir.
Heredot , Miladdan 400 sene evvel Guney Arabistanı yani Yemeni “DUNYANIN EN ZENGIN MEMLEKETI” diye tanıtmıstır .
(“Yemen” sag el manasına da gelmekte olup , “Yumun” yani bereket ve mutluluk manasına de gelmektedır). Sana , Aden , Marib , Main , Berakes , Zafar tarihin en eski meskun şehirleri arasındadır.
Bunlardan Marib Sananın dogusunda Sebe Krallıgının Merkezi idi (M.O. 610 -115 ). Burada dunyanın ilk sulama barajı sayılan Marib Seddi bulunmaktdaydı. Miladi 542 ila 570 yılları arasındaki seller bu sed harab olmus ve bu bölgede yaşayanlar Arap yarımadasının cesitli yerlerine goc etmek zorunda kalmışlardı. Bu sel yada seller Kuran-ı Kerimde “ Seyl-ül Arim” “Arim selleri” olarak anılmıştır. Medinede yaşayan Ensar ve Ensarın ataları iste bu sel sebebiyle Medineye goc etmiş olan Yemenlilerdi.
Yine Sana’nın Kuzey Dogusunda ve Marib’in kuzeyinde yeralan Main sehri Main devletinin merkeziydi ve bu devlet Milattan önce 900 ve 400 yılları arasında hukum surmustu. Sebe’: Yemen’de yerleşmiş ticaretle uğraşan bir millet olup başkentleri , Yemen’in San’a şehrinin takriben 100 km. kuzeydoğusundaki Ma’rib idi . Kurdukları üstün medeniyet dillere destan idi. Sebeliler, M. Ö. 1100-115 arasında bin yıl kadar bütün Arap yarımadasına hâkim olmuşlardı.
Hz.Süleyman (a.s.) vesilesiyle mânen de yükselen bu millet, daha sonra şirke ve tefrikaya mâruz kaldı. Unlü Ma’rib barajının çöküşü ile bu ülkenin yıldızı da söndü.
Yemenin Islamdan önceki tarih kronolojisi acik ve belirgin degildir.Sebe ve Main kralliklari ayni asirlarda hukum surmuslerdir.Sebe kralligi MO 750 – MO 115 tarihleri arasında hukum surmustu. Main kralligi ise MO 700 ile MS 3.cu asira kadar yaşamışti.MO 115 den itibaren ise Hakimiyet HIMYER Kabilesine gecti. Sebe Krallari butun guney Arabistani kontrolleri altına aldilar komsulari olan Main kralligini da kendilerine bagladırlar.Merkezleri Marib’in batisindaki Sirvah sehriydi. Bu şehirde bina olarak Ay Mabedi Almakah vardi. Sebe kralliginın ilk döneminde hukumdarin ruhani kimlikleri de bulunuyordu.Merkezleri daha sonra Marib oldu. Marib , Akdenizde Gazze’ye kadar ulasan ticaret yollarinın kavsagiydi. Sehrin uc hisari vardi ve Marib Seddi ile meshur olmustu. Seddin yapilmasiyla yagmur mevsimindeki sel sulari verimli hale getirilmiş ve arazinin kurak zamanlarda sulanmasi temin edilmiş boylece ziraat gelismiş idi.
MO 115’den itibaren Yemene hakim olan Himyeriler Mainliler ile ayni dili konusuyorlardı ve Sebelilerin de yakin akrabalari idi. En önemli gelir kaynaklari dini bir huviyeti de olan buhur (tutsu) toplamak ve buhur ticareti idi. Tabiatta bazi agaclarin kabulari, kokleri yakildığındafevkalade guzel koku yaydığından bu kabuklari bulmak toplamak bunun ticaretini yapmak o zaman cok revactaydi.Özellikle dini merasimlerde kullanilan bu buhurlarin tarihin pek cok devirlerinde kullanilmiş ve halen kullanilmaktadır. Himyeriler bedevilerin hucumlarindan korunabilmek icin mustahkem bir kale yapmışlardı.”Gumdan” adi verilen bu kale 20 katli idi,muhtelif renkli tastan ve mermerden yapilmiş her kosesinde ruzgar estikce kukreyen arslan heykelleri olan bu kalenin en ust katinda kral otururdu. Islamin zuhuru dönemine kadar iskeleti kalabilen bu yapidan gunumuzde birsey kalmamıştir.
Himyerilerin derebeylerine benzer , krallikla idare edilen ve toplumun siniflara ayrildığı kast sistemini andırir hayatlari vardi. Satolarda otururlar ve toprak sahibi olurlardı.Üzerinde okuz ve baykus resmi olan altin, gumus , bakir paralari var idi.
Miladi 300 senelerinde Tihame , Sana ve Hadramuta kadar tum guney sahilleri Himyerilere bagliydi.
Habesliler 278-340 senelerinde Yemende kisa bir hukum surmuslerdi.525 yilina kadar “Tubba” denilen bu Himyer krallari hukumran olmuslardı. Yine bu dönemde Hiristiyanlik ve Musevilik yaygin idi.
Himyerilerin son krali Zu Nuvas ( Tubba’ Es’ad kamil’in torunlarindan biri) musevi dinine girdi.Özellikle Necranda yaşayan Hiristiynalari dinlerinden dondurmeye calisarak inananlara cok zulumler etti. Dinlerinde sebat eden bu mazlum mu’minleri Kuran’da “UHDUD” olarak anlatılan cukurlara koyup yaktirdi.(Ekim 523)
Yahudi hakimiyeti 340-378 yılları arasında yer almaktadır.
Hiristiyanlar ise en yakin dindaslari olan Habeslilerden (Simdiki adi Etyopya olan Yemenin karşı sahillerinde yaşamakta olan siyahi hiristiyanlardan) yardım istediler.
Bunun üzerine Habesliler Himyerilere saldırirak maglup ettiler ve 525-575 seneleri arasında Yemende kalarak hukum sürdüler. Yemendeki Hiristiyan Araplar Istanbuldaki Bizans Imparatorunun yardım ve himayesini goruyorlardı. Buna karşılik putperest ve Yahudi Araplar da Iran Sasani imparatorunun yardımini istediler. Iran Himyerilere yardım etmek uzere Bizansa karşı , Habeslileri Yemenden uzaklastirdi. 575 tarihinde Yemenden bir Iran hukumeti kuruldu ve takriben 60 sene sürdü.
İtalyan yönetmen, şair, senarist Pier Paolo Pasolini ; Yemen'in başkenti Sana için; "Toz içindeki Venedik" demişti.
Kayıtlara göre Yemen ; MÖ. 2000 yıllarından itibaren yerleşime sahiptir.
Arabic
French
Spanish
Portuguese
Deutsch
Turkish
Dutch
Italiano
Russian
Romaian
Portuguese (Brazil)
Greek